Cover teacher — you need no Welsh at all
Print: this sheet, one per pupil. No computers and no recording equipment needed — today is the script, which is the part that decides whether a podcast is listenable. Nothing is recorded and nothing is published.
Run: 5 min read the timing box and the script conventions · 10 min fill in the running order with seconds and word targets · 25 min write the script · 5 min read it aloud against a clock · 5 min mark the two places it runs over and cut them.
Collect: this sheet with the running order and the script on it. The one check you can make without any Welsh: the seconds column must total 180, and each segment's word count must be roughly twice its length in seconds. If a pupil has written 300 words for a 20-second introduction, the plan has failed whatever the Welsh is like. Reading aloud against the clock in step 4 proves it.
Beth wyt ti'n ei wneud
Rydych yn ysgrifennu sgript ar gyfer podlediad tair munud yn Gymraeg, ar gyfer disgyblion eich blwyddyn chi. Rhaid i'r sgript fod yn barod i'w recordio: pob gair i'w ddweud wedi'i ysgrifennu, ciwiau sain wedi'u nodi, a'r amseriad yn ffitio yn 180 eiliad.
You are writing a script for a three-minute podcast in Welsh for pupils in your own year. It must be ready to record: every spoken word written out, sound cues marked, and the timings adding up to 180 seconds.
Y fathemateg amseru
- Mae podlediad clir yn cael ei ddarllen ar tua 2 air yr eiliad, sef tua 120 gair y funud. Yn gyflymach na hynny, mae'r gwrandäwr yn colli'r ystyr.
- Felly: nifer y geiriau = yr eiliadau × 2. Mae 20 eiliad yn tua 40 gair; mae munud yn tua 120 gair.
- Cyfanswm y rhaglen: 180 eiliad. Rhaid i'r golofn eiliadau adio i 180 cyn i chi ysgrifennu gair.
- Cofiwch adael amser i'r gerddoriaeth ac i atebion eich gwestai — nid chi sy'n siarad bob eiliad.
Confensiynau sgript
- Enw'r siaradwr mewn PRIFLYTHRENNAU, ac yna colon: CYFLWYNYDD: a GWESTAI:
- Ciwiau sain mewn bachau petryal: [SAIN: cerddoriaeth agoriadol, 5 eiliad, yn pylu o dan y llais]
- Cyfarwyddyd i'r llais mewn cromfachau: (yn arafach), (gwenu)
- Amser pob segment ar y chwith: 0:00–0:20
- Ysgrifennwch fel rydych yn siarad: brawddegau byr, cwestiynau uniongyrchol, dim is-gymalau hir.
Cam 1 — dewis pwnc
Dewiswch un. Rhowch gylch o'i gwmpas.
- A ddylai ffonau symudol gael eu gwahardd yn ystod y dydd yn yr ysgol?
- Pam mae Eisteddfod yr Urdd yn bwysig i bobl ifanc?
- Sut mae defnyddio'r Gymraeg ar-lein bob dydd?
- A ddylai pob disgybl gerdded neu feicio i'r ysgol?
- Eich pwnc eich hun: ______________________________________
Cam 2 — y rhediad
Llenwch y tabl. Rhaid i'r eiliadau adio i 180, a'r geiriau i fod tua'r eiliadau × 2.
| Segment |
Amser |
Eiliadau |
Targed geiriau |
Beth sy'n digwydd |
| Cerddoriaeth a chroeso | 0:00–____ | | | |
| Eitem 1 | | | | |
| Eitem 2 | | | | |
| Cyfweliad | | | | |
| Diweddglo | ____–3:00 | | | |
| Cyfanswm | 3:00 | | | Rhaid i'r eiliadau adio i 180 |
Cam 3 — y sgript
Ysgrifennwch y sgript lawn. Defnyddiwch y confensiynau uchod. Dechreuwch yma ac ewch ymlaen ar bapur llinellau os oes angen.
Cam 4 — tri chwestiwn i'r gwestai
Cwestiynau agored yn unig: rhaid i'r gwestai fedru ateb mewn mwy nag un gair.
Cam 5 — prawf y cloc
Darllenwch y sgript yn uchel wrth wylio'r cloc. Cofnodwch yr amser go iawn.
| Fy nghyfanswm geiriau | |
|---|
| Yr amser wrth ddarllen (munudau : eiliadau) | |
|---|
| Dau le mae'n rhaid torri geiriau | |
|---|
Cam wrth gam
- 5 mun — Darllenwch y ddau flwch. Cyfrifwch faint o eiriau sydd mewn 50 eiliad.
- 10 mun — Dewiswch bwnc a llenwch y rhediad. Gwiriwch yr adio.
- 25 mun — Ysgrifennwch y sgript a'r tri chwestiwn.
- 5 mun — Darllenwch hi'n uchel yn erbyn y cloc.
- 5 mun — Torrwch y darnau sy'n rhy hir a nodwch ble.
Meini prawf llwyddiant / Success criteria
- Mae fy sgript yn Gymraeg gywir, gyda threigladau ac acenion cywir (â, ê, î, ô, û, ŵ, ŷ).
- Mae'r eiliadau yn adio i 180, ac mae nifer y geiriau mewn pob segment tua'r eiliadau × 2.
- Rwy'n defnyddio confensiynau sgript: enw'r siaradwr, ciwiau sain mewn bachau petryal, a chyfarwyddyd llais.
- Mae fy nghwestiynau'n agored, ac mae gan y rhaglen ddiwedd sy'n dweud pryd y bydd y nesaf.
- Rwy'n ysgrifennu ar gyfer y glust: brawddegau byr, ac rwyf wedi profi hynny drwy ddarllen y sgript yn uchel.
Os ydych yn gorffen yn gynnar
- Ysgrifennwch y disgrifiad 40 gair a fyddai'n mynd gyda'r bennod ar wefan yr ysgol, yn Gymraeg ac yn Saesneg.
- Ailysgrifennwch yr agoriad ar gyfer gwrandawyr nad ydynt yn siarad Cymraeg yn rhugl: yr un ystyr, geirfa symlach.
- Ychwanegwch ail westai sy'n anghytuno â'r cyntaf. Ble yn union yn y 180 eiliad y byddech yn gwneud lle iddo, a beth sy'n gorfod mynd?