← Pob cymhwyster

Sgiliau sy'n defnyddio Creu cynnwys digidol

1. Presenting data in graphs, charts and maps

   Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

   Learners select and construct appropriate maps and graphs, including climate graphs, hydrographs, pie charts, dispersion graphs, scatter graphs and infographics, and weigh up the strengths and weaknesses of each form. These can be hand drawn or produced digitally.

   DCF: Llythrennedd gwybodaeth a data, Gwerthuso a gwella cynnwys digidol, Creu cynnwys digidol

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils turn monthly rainfall and temperature data for Cardiff into a climate graph in Excel, with rainfall as bars and temperature as a line.

   Blwyddyn 8

   Pupils make a one page infographic in PowerPoint on their local area's population, choosing a chart type for each statistic and saying why.

   Blwyddyn 9

   Pupils present the same fieldwork data as a bar chart, a pie chart and a dispersion graph, then explain which shows the pattern best.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r FCD

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Section 2.3.2, page 21; Appendix B, 4.1, page 46

   “select and use appropriate graphs”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu creu, mireinio a dadansoddi setiau data mewn tablau, siartiau, taenlenni a chronfeydd data i brofi neu gefnogi ymchwiliad.

   • Rwy'n gallu esbonio rhesymau dros gynllun a chynnwys fy ngwaith fy hun a gwaith pobl eraill.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu dadansoddi setiau data syml gan gynnwys grwpio data fel sy’n briodol.

   • Rwy'n gallu cyfiawnhau’r rhesymau dros ddewisiadau ac esbonio manteision ac anfanteision y gwahanol allbynnau digidol rwy’n eu creu.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu defnyddio rhaglenni priodol i greu tystiolaeth ystadegol yn seiliedig ar ddata a gasglwyd gen i/senario a nodwyd a chyfiawnhau’r rhesymeg.

   • Rwy'n gallu defnyddio amrywiaeth o feddalwedd, offer a dulliau i greu canlyniad prosiect proffesiynol unigol neu gydweithredol, yn cynnwys ystod o gydrannau aml-gyfrwng.

2. Using photographs and other qualitative evidence ethically

   Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

   Learners select and use qualitative data such as photographs, field sketches and focus group transcripts, and must recognise ethical considerations when investigating people and places.

   DCF: Creu cynnwys digidol, Hunaniaeth, delwedd ac enw da, Ymddygiad ar-lein a bwlio ar-lein

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils photograph land use around the school on iPads and annotate the images in PowerPoint with labels and arrows.

   Blwyddyn 8

   Pupils photograph a local street for an environmental quality survey, avoiding identifiable faces and removing location data before sharing on Teams.

   Blwyddyn 9

   Pupils record a short group interview about a local issue, transcribe it with Word dictation, and present chosen quotes beside annotated photographs.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r FCD

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Section 2.3.2, page 21; Section 2.1.4, page 19

   “select and use appropriate qualitative data such as focus group transcripts, field sketches or photographs.”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu defnyddio ystod o feddalwedd i ddewis, cynhyrchu a golygu ystod o gydrannau aml-gyfrwng at ddiben penodol, megis:

     • testun a delweddau, e.e. fformatio testun (print trwm, tanlinellu, italig, uwcholeuo); gosod a golygu blychau testun; colofnau; defnyddio offer mireinio (gwirydd sillafu, chwilio a disodli); lapio geiriau; tocio; newid maint a siâp; newid delweddau; ychwanegu effeithiau; byrhau a hollti clipiau sain a fideo; rhoi effeithiau ar ddiwedd sleidiau; defnyddio techneg ‘croen winwnsyn’
     • cyflwyniad, e.e. cyfeiriad y dudalen; animeiddio; rhoi effeithiau ar ddiwedd sleidiau; dileu ac addasu delweddau; defnyddio cefndir; defnyddio botymau gweithredu i greu hyperddolen; ymgorffori gwrthrychau.

   • Rwy'n gallu meddwl yn feirniadol am wybodaeth a gaiff ei rhoi ar-lein, e.e. effaith rhannu delweddau a fideos, metadata o ddelweddau a fideos.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu dewis a defnyddio amrywiaeth o feddalwedd, offer a dulliau priodol i greu, addasu a chyfuno cydrannau aml-gyfrwng ar gyfer amrywiaeth o gynulleidfaoedd a dibenion, megis:

     • testun a delweddau, e.e. archwilio a defnyddio dulliau addasu delweddau yn effeithiol; archwilio a defnyddio’r agweddau niferus ar gynllun dogfen yn briodol; defnyddio animeiddiad, effeithiau fideo a sain fel adlais, tempo, amlen, haenu, cyfradd fframiau, fframiau allweddol
     • cyflwyniad, e.e. defnyddio offer dylunio; addasu themâu a lliwiau at y diben; creu templedi meistr.

   • Rwy’n gallu deall bod ffotograffau, lleoliadau a thagiau yn gallu cael eu tracio ar-lein ac yn gallu gwneud dewisiadau deallus yn unol â hynny.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu defnyddio amrywiaeth o feddalwedd, offer a dulliau i greu canlyniad prosiect proffesiynol unigol neu gydweithredol, yn cynnwys ystod o gydrannau aml-gyfrwng.

   • Rwy'n gallu roi strategaethau priodol ar waith i ddiogelu fy hawliau, fy hunaniaeth, fy mhreifatrwydd a’m diogelwch emosiynol fy hun ac eraill mewn cymunedau ar-lein.

3. Referencing secondary sources

   Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

   Learners must reference all secondary data with citations and a bibliography or resource list, and referencing is also a named decision making skill in Unit 4.

   DCF: Hawliau digidol, trwyddedu a pherchenogaeth, Cyrchu, chwilio a chynllunio cynnwys digidol, Gwerthuso a gwella cynnwys digidol, Creu cynnwys digidol

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils add a simple resource list to a country fact file, recording the website name, page title and date visited for each source.

   Blwyddyn 8

   Pupils use the References tool in Word to cite the websites and maps used in a report on a Welsh national park.

   Blwyddyn 9

   Pupils reference every secondary data set and image in a fieldwork write up in one consistent style and label each graph with its data source.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r FCD

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Section 2.3.3, page 21; Unit 4, Section 4.2.1, page 34

   “accurately reference all sources of secondary data by citing sources, using a bibliography/resource list.”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu cyfeirio at ffynonellau wrth ymchwilio ac esbonio pwysigrwydd gwneud hynny, e.e. creu rhestrau syml ar gyfer cyfeirnodi ffynonellau digidol a ffynonellau all-lein.

   • Rwy'n gallu dechrau cyfeirnodi ffynonellau a ddefnyddir yn fy ngwaith, ac ystyried a yw’r cynnwys yn ddibynadwy.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu gwerthuso dibynadwyedd ffynonellau gwybodaeth gan gyfiawnhau fy marn a’m rhesymau dros ddewisiadau, a chyfeirnodi gwaith gan ddefnyddio dulliau priodol.

   • Rwy'n gallu deall hawlfraint ac esbonio elfennau cyfreithiol a moesegol parchu gwaith creadigol, e.e. ystyried goblygiadau moesegol a chyfreithiol lladrad a llên-ladrad a gwybod bod hynny'n anghyfrifol ac yn amharchus, ac rwy'n gallu defnyddio fy nealltwriaeth o’r rheolau a’r rheoliadau mewn gwahanol senarios.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu cyfeirio’n briodol at ffynonellau o wybodaeth a ddefnyddir yn fy ngwaith digidol.

   • Rwy'n gallu deall hawliau a chyfrifoldebau unigolion fel crewyr a defnyddwyr cynnwys, ac rwy'n gallu meddwl yn feirniadol a gwneud penderfyniadau moesegol am y defnydd o waith creadigol mewn perthynas â defnydd teg a chyfeirio gan ddefnyddio systemau cyfeirnodi ffurfiol, e.e. Harvard a Rhydychen.

   • Rwy'n gallu defnyddio offer cyfeirnodi a mynegeio priodol i wella dogfennau.

4. Producing and submitting NEA work digitally

   Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

   Both NEA units must be submitted digitally, either completed on a computer or handwritten and scanned. Learners need to organise, save and hand in files reliably, including scanned sketches and maps.

   DCF: Cyfnewid a rhannu gwybodaeth, Creu cynnwys digidol

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils save a geography project in a named OneDrive folder and hand it in through a Teams assignment.

   Blwyddyn 8

   Pupils scan a hand-drawn annotated sketch map with a phone or iPad scanning app and insert it into a Word report as a clear, cropped image.

   Blwyddyn 9

   Pupils write up a fieldwork enquiry in Word under a heading for each enquiry stage, use version history to recover an earlier draft, and submit it as a PDF.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r FCD

   Ble mae yn y fanyleb: Section 3.2, Unit 2 overview, page 37; Unit 4 overview, page 38

   “Assessments must be submitted digitally (they may be handwritten and scanned, or completed digitally).”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu rheoli ffeiliau a ffolderi yn lleol neu ar-lein, e.e. symud ffeiliau i ffolder.

   • Rwy'n gallu lanlwytho ffeiliau o yriant lleol i storfa ar-lein.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu defnyddio dulliau rheoli ffeiliau datblygedig, e.e. hanes fersiynau, adfer y fersiwn flaenorol, tagio, cywasgu.

   • Rwy'n gallu archwilio a datblygu ystod o strwythurau dogfennau testun ffurfiol ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd a dibenion.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu gwneud penderfyniadau deallus am fathau o ffeiliau a deall materion yn ymwneud â chydweddoldeb, e.e. anawsterau golygu ffeiliau PDF, y gwahaniaethau rhwng ffeiliau sain.

   • Rwy'n gallu defnyddio amrywiaeth o feddalwedd, offer a dulliau i greu canlyniad prosiect proffesiynol unigol neu gydweithredol, yn cynnwys ystod o gydrannau aml-gyfrwng.

Ffynhonnell: WJEC GCSE Geography specification, Teaching from 2025, For award from 2027, Version 6, September 2026.