← Pob cymhwyster

Y sgiliau digidol yn y cymhwyster hwn

1. Creating and editing sound for performance

   Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

   Sound design is one of four design options in Units 1 and 2, and the glossary covers recorded sound, effects, cues, reverb, sampling and soundscapes. Designers must apply these within a live performance.

   DCF: Creu cynnwys digidol, Cyfnewid a rhannu gwybodaeth

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils record their own sound effects for a ghost story scene on iPads, then trim and put them in order in Audacity.

   Blwyddyn 8

   Pupils build a layered soundscape for a setting in Audacity, using fades, volume and echo to create atmosphere.

   Blwyddyn 9

   Pupils design and run a sound cue sheet for a devised piece, exporting files in a suitable format and testing playback in the drama studio.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r FCD

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 1 and Unit 2 design options, pages 11 and 13; Appendix B glossary, page 28

   “Music Sound effects Sound cue Live sounds Recorded sounds Volume Reverb/echo”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu defnyddio ystod o feddalwedd i ddewis, cynhyrchu a golygu ystod o gydrannau aml-gyfrwng at ddiben penodol, megis:

     • testun a delweddau, e.e. fformatio testun (print trwm, tanlinellu, italig, uwcholeuo); gosod a golygu blychau testun; colofnau; defnyddio offer mireinio (gwirydd sillafu, chwilio a disodli); lapio geiriau; tocio; newid maint a siâp; newid delweddau; ychwanegu effeithiau; byrhau a hollti clipiau sain a fideo; rhoi effeithiau ar ddiwedd sleidiau; defnyddio techneg ‘croen winwnsyn’
     • cyflwyniad, e.e. cyfeiriad y dudalen; animeiddio; rhoi effeithiau ar ddiwedd sleidiau; dileu ac addasu delweddau; defnyddio cefndir; defnyddio botymau gweithredu i greu hyperddolen; ymgorffori gwrthrychau.

   • Rwy'n gallu rheoli ffeiliau a ffolderi yn lleol neu ar-lein, e.e. symud ffeiliau i ffolder.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu dewis a defnyddio amrywiaeth o feddalwedd, offer a dulliau priodol i greu, addasu a chyfuno cydrannau aml-gyfrwng ar gyfer amrywiaeth o gynulleidfaoedd a dibenion, megis:

     • testun a delweddau, e.e. archwilio a defnyddio dulliau addasu delweddau yn effeithiol; archwilio a defnyddio’r agweddau niferus ar gynllun dogfen yn briodol; defnyddio animeiddiad, effeithiau fideo a sain fel adlais, tempo, amlen, haenu, cyfradd fframiau, fframiau allweddol
     • cyflwyniad, e.e. defnyddio offer dylunio; addasu themâu a lliwiau at y diben; creu templedi meistr.

   • Rwy'n gallu defnyddio dulliau rheoli ffeiliau datblygedig, e.e. hanes fersiynau, adfer y fersiwn flaenorol, tagio, cywasgu.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu defnyddio amrywiaeth o feddalwedd, offer a dulliau i greu canlyniad prosiect proffesiynol unigol neu gydweithredol, yn cynnwys ystod o gydrannau aml-gyfrwng.

   • Rwy'n gallu gwneud penderfyniadau deallus am fathau o ffeiliau a deall materion yn ymwneud â chydweddoldeb, e.e. anawsterau golygu ffeiliau PDF, y gwahaniaethau rhwng ffeiliau sain.

2. Planning and running lighting and projection cues in sequence

   Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

   Lighting design is a design option in Units 1 and 2, and the glossary includes lighting cues, cue sheets and projections. A cue sheet is an ordered sequence of instructions that must run correctly in a live performance.

   DCF: Datrys problemau a modelu, Cyrchu, chwilio a chynllunio cynnwys digidol

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils put a set of lighting states for a short scene in order on a cue sheet, then test the sequence with torches.

   Blwyddyn 8

   Pupils plan lighting cues in a shared Excel cue sheet and check the order as a group, fixing any cue that is out of sequence.

   Blwyddyn 9

   Pupils program and run a short lighting sequence on the school lighting desk, including a projected image from PowerPoint, and explain the purpose of each cue.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r FCD

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 1 and Unit 2 design options, pages 11 and 13; Appendix B glossary, page 28

   “Lighting cue Projections Lanterns Cold wash Warm wash Gobos Specials Strobe Cue sheets”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy’n gallu deall pwysigrwydd trefn datganiadau o fewn algorithmau.

   • Rwy'n gallu creu a chynllunio gwaith yn annibynnol cyn dechrau ar dasg ddigidol.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu nodi’r gwahanol rannau o algorithm er mwyn gweld beth yw eu dibenion.

   • Rwy'n gallu canfod a chywiro camgymeriadau mewn algorithmau.

   • Rwy'n gallu dewis a defnyddio amrywiaeth o dechnegau cynllunio yn effeithiol.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu datblygu datrysiadau rhesymegol er mwyn pennu prosesau rhaglen, ei mewnbynnau a’i hallbynnau, e.e. dilyn ffug-god neu siart lif i sicrhau canlyniad, datblygu dilyniant ysgrifenedig o'r camau y gellid eu dilyn.

   • Rwy'n gallu cynllunio fy ngwaith digidol yn effeithiol, a hynny mewn ffordd cynyddol gymhleth.

3. Researching practitioners and analysing recorded and streamed theatre

   Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

   Unit 1 and Unit 2 allow exploration through digital theatre as a source of ideas, and Unit 3 links responding and reflecting to recorded or live-streamed performances. Learners must evaluate what they watch and form a critique.

   DCF: Cyrchu, chwilio a chynllunio cynnwys digidol

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils watch a short clip from a filmed production and note one acting choice and one design choice, bookmarking the source.

   Blwyddyn 8

   Pupils research a theatre practitioner or company using refined searches and compare two websites for reliability.

   Blwyddyn 9

   Pupils watch a recorded or streamed production, such as a National Theatre or Theatr Genedlaethol Cymru recording, and write a referenced evaluation of how design communicates meaning.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r FCD

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 1 overview, page 11; Unit 3 overview, page 15

   “Exploration could also be through the means of live and/or digital theatre, as possible sources of influence for performance or design ideas.”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu addasu geiriau allweddol a thechnegau chwilio er mwyn dod o hyd i wybodaeth berthnasol.

   • Rwy'n gallu dechrau cyfeirnodi ffynonellau a ddefnyddir yn fy ngwaith, ac ystyried a yw’r cynnwys yn ddibynadwy.

   • Rwy'n gallu storio canlyniadau chwilio i’w defnyddio yn y dyfodol, e.e. creu nod tudalen, ychwanegu at ffefrynnau.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu chwilio amrywiaeth o ffynonellau gan ddefnyddio technegau chwilio perthnasol a mwy cymhleth.

   • Rwy'n gallu gwerthuso dibynadwyedd ffynonellau gwybodaeth gan gyfiawnhau fy marn a’m rhesymau dros ddewisiadau, a chyfeirnodi gwaith gan ddefnyddio dulliau priodol.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu chwilio’n effeithlon am wybodaeth ar gyfer fy ngwaith digidol a gwerthuso dibynadwyedd ffynonellau gwybodaeth, gan gyfiawnhau fy marn a’m rhesymau dros fy newisiadau, ac rwy'n gallu cyfeirnodi gwaith gan ddefnyddio dulliau priodol.

   • Rwy'n gallu ystyried manteision a chyfyngiadau dulliau a ffynonellau gwybodaeth digidol a’r canlyniadau rwy’n eu cynhyrchu ac yna defnyddio’r canlyniadau hyn fel sail i feirniadu ansawdd fy ngwaith digidol yn y dyfodol.

4. Writing analytical answers in an on-screen examination

   Asesu: Yn yr arholiad

   Unit 3 is a digital only examination of 2 hours with objective, short and extended answers on a set text and unseen extracts. Learners need to read extracts, navigate questions and type sustained answers on screen.

   DCF: Creu cynnwys digidol, Iechyd a lles

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils type a short review of a class performance in Word, using drama terms and checking it with the spellchecker.

   Blwyddyn 8

   Pupils answer timed drama questions on screen in Microsoft Forms, including short answers and one extended paragraph.

   Blwyddyn 9

   Pupils complete a mock on-screen paper on an unseen extract, typing an extended answer under time and planning short screen breaks.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r FCD

   Ble mae yn y fanyleb: Summary of assessment, page 5; Unit 3, page 15

   “Digital only examination, marked by WJEC”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu defnyddio ystod o feddalwedd i ddewis, cynhyrchu a golygu ystod o gydrannau aml-gyfrwng at ddiben penodol, megis:

     • testun a delweddau, e.e. fformatio testun (print trwm, tanlinellu, italig, uwcholeuo); gosod a golygu blychau testun; colofnau; defnyddio offer mireinio (gwirydd sillafu, chwilio a disodli); lapio geiriau; tocio; newid maint a siâp; newid delweddau; ychwanegu effeithiau; byrhau a hollti clipiau sain a fideo; rhoi effeithiau ar ddiwedd sleidiau; defnyddio techneg ‘croen winwnsyn’
     • cyflwyniad, e.e. cyfeiriad y dudalen; animeiddio; rhoi effeithiau ar ddiwedd sleidiau; dileu ac addasu delweddau; defnyddio cefndir; defnyddio botymau gweithredu i greu hyperddolen; ymgorffori gwrthrychau.

   • Rwy'n gallu defnyddio gorchmynion bysellfwrdd fel llwybrau byr.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu archwilio a datblygu ystod o strwythurau dogfennau testun ffurfiol ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd a dibenion.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu cymryd camau rhesymol i osgoi problemau iechyd a achosir gan y defnydd o dechnoleg ac awgrymu strategaethau i atal neu leihau’r problemau corfforol a seicolegol.

5. Keeping a multimedia Reflective Log of the devising process

   Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

   Unit 1 requires a Reflective Log in a non-prescribed format, in which learners reflect on, analyse and evaluate their creative choices and respond to feedback. Photos, video and audio are allowed but not required.

   DCF: Creu cynnwys digidol, Gwerthuso a gwella cynnwys digidol, Hunaniaeth, delwedd ac enw da, Ymddygiad ar-lein a bwlio ar-lein

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils keep a short rehearsal diary in OneNote with a photo of a freeze-frame and one sentence on what to improve.

   Blwyddyn 8

   Pupils film a rehearsal on an iPad, watch it back and add comments on vocal and physical skills at set timings.

   Blwyddyn 9

   Pupils build a multimedia log for a devised piece with clips, photos and written evaluation, sharing footage of classmates only with their permission.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r FCD

   Ble mae yn y fanyleb: Summary of assessment, page 5; Unit 1, 1.1.3, page 12; Section 3.2, page 21

   “Learners will also produce a Reflective Log of the process in a non-prescribed format.”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu defnyddio ystod o feddalwedd i ddewis, cynhyrchu a golygu ystod o gydrannau aml-gyfrwng at ddiben penodol, megis:

     • testun a delweddau, e.e. fformatio testun (print trwm, tanlinellu, italig, uwcholeuo); gosod a golygu blychau testun; colofnau; defnyddio offer mireinio (gwirydd sillafu, chwilio a disodli); lapio geiriau; tocio; newid maint a siâp; newid delweddau; ychwanegu effeithiau; byrhau a hollti clipiau sain a fideo; rhoi effeithiau ar ddiwedd sleidiau; defnyddio techneg ‘croen winwnsyn’
     • cyflwyniad, e.e. cyfeiriad y dudalen; animeiddio; rhoi effeithiau ar ddiwedd sleidiau; dileu ac addasu delweddau; defnyddio cefndir; defnyddio botymau gweithredu i greu hyperddolen; ymgorffori gwrthrychau.

   • Rwy'n gallu gofyn am adborth/ymatebion gan bobl eraill, e.e. defnyddio 'sylwadau' mewn llwyfannau ar-lein, gofyn cwestiynau neu ychwanegu awgrymiadau.

   • Rwy'n gallu meddwl yn feirniadol am wybodaeth a gaiff ei rhoi ar-lein, e.e. effaith rhannu delweddau a fideos, metadata o ddelweddau a fideos.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu dewis a defnyddio amrywiaeth o feddalwedd, offer a dulliau priodol i greu, addasu a chyfuno cydrannau aml-gyfrwng ar gyfer amrywiaeth o gynulleidfaoedd a dibenion, megis:

     • testun a delweddau, e.e. archwilio a defnyddio dulliau addasu delweddau yn effeithiol; archwilio a defnyddio’r agweddau niferus ar gynllun dogfen yn briodol; defnyddio animeiddiad, effeithiau fideo a sain fel adlais, tempo, amlen, haenu, cyfradd fframiau, fframiau allweddol
     • cyflwyniad, e.e. defnyddio offer dylunio; addasu themâu a lliwiau at y diben; creu templedi meistr.

   • Rwy'n gallu awgrymu a gwneud gwelliannau sy’n berthnasol i’r gynulleidfa a’r diben, ar sail adborth a hunanwerthusiad o’m gwaith digidol.

   • Rwy’n gallu deall bod ffotograffau, lleoliadau a thagiau yn gallu cael eu tracio ar-lein ac yn gallu gwneud dewisiadau deallus yn unol â hynny.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu defnyddio amrywiaeth o feddalwedd, offer a dulliau i greu canlyniad prosiect proffesiynol unigol neu gydweithredol, yn cynnwys ystod o gydrannau aml-gyfrwng.

   • Rwy'n gallu gwneud newidiadau manwl a phenodol i’m gwaith digidol, ar sail adborth a hunanwerthusiad, fel y bo’n berthnasol.

   • Rwy'n gallu roi strategaethau priodol ar waith i ddiogelu fy hawliau, fy hunaniaeth, fy mhreifatrwydd a’m diogelwch emosiynol fy hun ac eraill mewn cymunedau ar-lein.

6. Presenting and justifying a design to an examiner

   Asesu: Yn cael ei addysgu, ond nid ei asesu

   In Unit 2, every design learner gives a 3 to 5 minute presentation of their design to the visiting examiner after the performance. It is not assessed and no format is set, so slides are optional.

   DCF: Gwerthuso a gwella cynnwys digidol, Creu cynnwys digidol

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils present a costume design to the class on a single slide with images and labels.

   Blwyddyn 8

   Pupils create a set design mood board in PowerPoint and explain their choices in two minutes.

   Blwyddyn 9

   Pupils give a timed 3 to 5 minute design presentation with slides, justifying choices and answering questions from the class.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r FCD

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 2 overview, Viva, page 22

   “All learners opting for design must give a 3-5 minute presentation of their design to the examiner.”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu esbonio rhesymau dros gynllun a chynnwys fy ngwaith fy hun a gwaith pobl eraill.

   • Rwy'n gallu defnyddio ystod o feddalwedd i ddewis, cynhyrchu a golygu ystod o gydrannau aml-gyfrwng at ddiben penodol, megis:

     • testun a delweddau, e.e. fformatio testun (print trwm, tanlinellu, italig, uwcholeuo); gosod a golygu blychau testun; colofnau; defnyddio offer mireinio (gwirydd sillafu, chwilio a disodli); lapio geiriau; tocio; newid maint a siâp; newid delweddau; ychwanegu effeithiau; byrhau a hollti clipiau sain a fideo; rhoi effeithiau ar ddiwedd sleidiau; defnyddio techneg ‘croen winwnsyn’
     • cyflwyniad, e.e. cyfeiriad y dudalen; animeiddio; rhoi effeithiau ar ddiwedd sleidiau; dileu ac addasu delweddau; defnyddio cefndir; defnyddio botymau gweithredu i greu hyperddolen; ymgorffori gwrthrychau.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu cyfiawnhau’r rhesymau dros ddewisiadau ac esbonio manteision ac anfanteision y gwahanol allbynnau digidol rwy’n eu creu.

   • Rwy'n gallu dewis a defnyddio amrywiaeth o feddalwedd, offer a dulliau priodol i greu, addasu a chyfuno cydrannau aml-gyfrwng ar gyfer amrywiaeth o gynulleidfaoedd a dibenion, megis:

     • testun a delweddau, e.e. archwilio a defnyddio dulliau addasu delweddau yn effeithiol; archwilio a defnyddio’r agweddau niferus ar gynllun dogfen yn briodol; defnyddio animeiddiad, effeithiau fideo a sain fel adlais, tempo, amlen, haenu, cyfradd fframiau, fframiau allweddol
     • cyflwyniad, e.e. defnyddio offer dylunio; addasu themâu a lliwiau at y diben; creu templedi meistr.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu cyfiawnhau rhesymeg i gynulleidfaoedd beirniadol o ran cynllun a chynnwys fy ngwaith digidol.

7. Using music, recordings and images legally and ethically

   Asesu: Yn cael ei addysgu, ond nid ei asesu

   The spec expects a basic awareness of ethical and legal considerations. In Drama this covers using commercial music and sound in designs and filming or sharing performances.

   DCF: Hawliau digidol, trwyddedu a pherchenogaeth

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils list where every sound effect and image in their scene came from, and discuss why presenting someone else's work as their own is plagiarism.

   Blwyddyn 8

   Pupils find copyright-free or Creative Commons music for a scene and record the licence for each track.

   Blwyddyn 9

   Pupils discuss the rules on filming, sharing performances and using commercial music, then agree a class protocol for recording rehearsals.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r FCD

   Ble mae yn y fanyleb: Opportunities for integration of learning experiences, page 19

   “gain a basic awareness of ethical and legal considerations as appropriate.”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu deall mai llên-ladrad yw copïo gwaith eraill a'i gyflwyno fel fy ngwaith fy hun.

   • Rwy'n gallu cyfeirio at ffynonellau wrth ymchwilio ac esbonio pwysigrwydd gwneud hynny, e.e. creu rhestrau syml ar gyfer cyfeirnodi ffynonellau digidol a ffynonellau all-lein.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu deall hawlfraint ac esbonio elfennau cyfreithiol a moesegol parchu gwaith creadigol, e.e. ystyried goblygiadau moesegol a chyfreithiol lladrad a llên-ladrad a gwybod bod hynny'n anghyfrifol ac yn amharchus, ac rwy'n gallu defnyddio fy nealltwriaeth o’r rheolau a’r rheoliadau mewn gwahanol senarios.

   • Rwy'n gallu ymddwyn yn gyfrifol fel curadur a defnyddiwr gwaith creadigol, e.e. ystyried penderfyniadau y mae’r crewyr yn eu gwneud wrth arfer eu hawliau a’u cyfrifoldebau creadigol, gan ystyried materion moesegol, bywyd go iawn.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu nodi'r pwyntiau allweddol sydd eu hangen i ddefnydd o waith creadigol gael ei ystyried yn ddefnydd teg ac i gydymffurfio â deddfau diogelu data drwy archwilio'r ystyriaethau cyfreithiol a moesegol sydd ynghlwm wrth ddefnyddio gwaith creadigol pobl eraill.

   • Rwy'n gallu deall y dadleuon cyfreithiol a moesegol sy'n gysylltiedig â defnyddio gwaith creadigol pobl eraill; ac rwy'n ystyried safbwyntiau’r crëwr gwreiddiol, cynulleidfaoedd posibl, a'r gymuned ehangach wrth ddefnyddio deunyddiau sy'n perthyn i eraill.

Ffynhonnell: WJEC GCSE Drama specification, teaching from 2025, for award from 2027, Version 2, September 2026.